Witte danish design ø stoel magnus olesen
Witte danish design ø stoel magnus olesen © Magnus Olesen

De Ø-stoel: simpel op zijn best

Één schroef voor de sier & samenhang. Bij de nieuwe stoel van ontwerper Øivind Slaatto voor het Deense bedrijf Magnus Olesen is een duurzaam idee het visuele kenmerk geworden.

17 juni 2020

De Deense meubelfabrikant Magnus Olesen vroeg ooit de gerenommeerde en bekroonde ontwerper Øivind Slaatto om een stoel te creëren die zo duurzaam mogelijk was. Slaatto, die bekendstaat om onder meer zijn lampen voor Louis Poulsen en Le Klint en speakers voor B&O, had nog nooit een stoel ontworpen, maar omdat hij zijn ontwerpprofiel wilde uitbreiden en altijd al geïnteresseerd was in duurzaamheid, was het project een buitenkans.

ontwerper øivind slaatto met magnus olesen stoel
Øivind Slaatto met zijn simplistische Ø stoel© Birgitta Wolfgang Bjørnvad

‘We kunnen het niet maken om dingen vorm te geven die moeten worden weggegooid. Deze stoel is zodanig ontworpen dat hij deel uitmaakt van een levenscyclus. De onderdelen zijn gemonteerd met één schroef, waardoor het makkelijk is om de afzonderlijke elementen te vervangen. Als we iets ontwerpen, hebben onze producten een einddatum: ooit zijn ze versleten of willen we gewoon iets anders. We hebben geprobeerd dat te omarmen. Stel dat de stoel kapotgaat, dan haal je hem in een handomdraai uit elkaar. Je vervangt bijvoorbeeld de zitting door een nieuwe van Magnus Olesen en stuurt de oude terug naar de fabriek, zodat deze kan worden gerepareerd en hergebruikt. Koop je de stoel met bekleding en heb je er koffie op gemorst of hem te lang in de felle zon laten staan, dan vervang je de bekleding. Iets
weggooien en iets nieuws kopen zou nooit goedkoper mogen zijn dan iets repareren. We proberen echt te letten op de bronnen die we hebben,’ legt de Deense ontwerper uit.

Het idee om een stoel te maken die een leven lang meegaat – en zelfs meerdere levens heeft – was echter niet gemakkelijk uit te voeren, vooral niet voor een ontwerper die nog nooit een stoel had gemaakt. Daarom was Øivind Slaatto heel blij met de samenwerking met Magnus Olesen, dat sinds 1937 stoelen creëert.

‘Het is naïef om een stoel te willen maken die met één schroef in elkaar zit, en we wisten niet eens of het überhaupt mogelijk was. We moesten heel wat tests uitvoeren. Dit project was alleen mogelijk doordat ik kon putten uit de ervaring van Magnus Olesen. Ik heb goede gesprekken kunnen voeren met alle stille genieën van de fabriek in Denemarken, en we hebben nauw overlegd. Daardoor is het resultaat zo goed geworden. Het is een hybride van jeugdige durf en jarenlange ervaring,’ vertelt de ontwerper.

schets zwart wit van stoel
De eerste schets voor de Ø stoel© Magnus Olesen

De uitstraling van de stoel is organisch tot stand gekomen in het proces. Het ontwerpen van een stoel is een van de moeilijkste takken van design, want je bent erg gebonden aan allerlei aspecten: de hoogte moet zijn afgestemd op de hoogte van een eettafel en de stoel moet stevig staan, comfort bieden en dus zijn aangepast aan het menselijk lichaam. Voor Øivind Slaatto was het bovendien belangrijk dat de stoel makkelijk te verplaatsen en te stapelen was. Al deze functionele eisen hebben het meubel zijn vorm gegeven.

‘Ik probeer voorwerpen naar hun essentie te benaderen: wat is de aard van een stoel? Bij een stoel draait het om het zitten. Er moet een lichaam op zitten. De stoel moet dus het
lichaam volgen en ondersteunen. We hebben geprobeerd om dit vanzelfsprekend te maken. Het moet niet zo’n wauw-ervaring zijn, maar een bepaalde logica hebben,’ zegt Slaatto.

Daarom is er niets overbodigs aan de stoel. Alles heeft een functie. En de functie maakt het ontwerp. De schroef midden op de stoel is zijn functionele en esthetische signatuur geworden. Het is een sieraad dat de elementen verzamelt en ze tot een eenheid smeedt. En deze schroef maakt het idee van duurzaamheid zichtbaar. ◆