© Carl Hansen & Søn

Het ambacht van de meubelmaker bij Carl Hansen & Søn

De objecten waarmee we ons omringen ondersteunen ons in ons leven, dag in en dag uit, en dan is kwaliteit onontbeerlijk. We spraken Erik Knud Hansen van Carl Hansen & Søn over het belang van het menselijke aspect van een meubel, en waarom zijn bedrijf nog altijd hun eigen meubelmakers opleid.

2 juli 2020

Je ziet het voor je. De vijfjarige Knud Erik die bij een op maat gemaakt werkbankje staat naast een van de beste meubelmakers van de fabriek, Jespersen, zodat het jochie het ambacht van de meester zelf kan leren. Nu is hij directeur van Carl Hansen & Søn, dat enkele van de mooiste klassieke Deense meubels van Wegner, Mogensen, Klint en Jacobsen produceert. Daarbij zijn zowel machines als mensen betrokken, en die laatste zijn heel belangrijk.

Erik Knud Hansen
Erik Knud Hansen groeide op tussen de werkbanken, maar werd zelf nooit meubelmaker.© Carl Hansen & Søn

"Als kind verveelde ik me nooit. Ik mocht niet bij de machines komen – en in die tijd luisterde je nog naar je vader – maar ik zoog alles op wat de leerlingen deden en zeiden," herinnert Knud Erik Hansen zich 64 jaar later. 

Hij zit na een bezoek aan Thailand twee weken in zelfgekozen quarantaine, dus ons gesprek verloopt via de telefoon. Daarom beschrijft hij de ruimte waar hij zit zelf: in de 17e eeuw gebouwd van oude dennenstammen en met uitzicht op een van de grootste kastanjebomen van Denemarken. Hout staat centraal bij het familiebedrijf Carl Hansen & Søn, dat blijft groeien en inmiddels negen flagshipstores telt over de hele wereld, van Osaka en Tokio tot New York en San Francisco. Hoewel de interesse voor hout en het meubelmakersvak Knud Erik Hansen zoals gezegd met de paplepel werden ingegoten, is hij zelf nooit opgeleid als meubelmaker. Hij neigde meer naar handel en economie en heeft 26 jaar bij een rederij gewerkt. Die internationale blik kwam hem van pas toen zijn moeder hem 27 jaar geleden de leiding overdroeg van het bedrijf dat door de jaren heen wereldwijd onder meer miljoenen Y-stoelen van Wegner heeft verkocht.

Hans J wegner Y stoel in productie bij Carl Hansen
De Y-stoel van Hans J Wegner is het meest succesvolle meubel in productie.© Carl Hansen & Søn

"Ik ben de eerste CEO van Carl Hansen & Søn die geen meubelmaker is. Maar ik heb altijd beseft dat het ambacht de basis vormt van het bedrijf. Daarom hebben we sinds een tijdje ook een leerlingenwerkplaats, waar ruim 20 leerlingen de ruim drie jaar durende opleiding tot meubelmaker kunnen volgen. Dat is ook in ons eigen belang, want we hebben bekwame meubelmakers nodig. De leerlingen moeten de verbindingen die in de productie worden gebruikt zowel op de machine als met de hand kunnen maken. Zo kunnen ze de verbindingen en dat wat er lastig aan is, doorgronden. De leerlingen leren onder andere ook bijzondere inventaris maken voor intern gebruik, oude meubels restaureren en meubels op bestelling maken, zodat ze veelzijdige ambachtslieden worden. Eigenlijk is het een modern meester-gezelprincipe. Bij die productie doen de machines het zware werk, zodat de meubelmakers zich op de details kunnen richten en ervoor kunnen zorgen dat het hout een ziel krijgt. De nieuwe Wegner word je niet als je geen meubelmaker bent en het ambacht niet kent".

Meubelmaker ambacht houtbewerking Carl Hansen Søn
De meubelmakers voegen met de hand de ziel toe aan de meubels.© Carl Hansen & Søn

Op de vraag of Knud Erik zelf een favoriete houtsoort heeft:

"We gebruiken verreweg het meeste eiken. Dat is in veel opzichten een moeilijke houtsoort: temperamentvol en soms zelfs hysterisch, met veel knoesten,’ lacht Hansen. Hij vertelt dat het hout in zijn vaders tijd werd gebruikt zoals het was. Zo had Wegner een voorliefde voor het hout zoals het eruitzag. Nu blieven de klanten geen knoesten meer en willen ze alleen het perfecte stuk hout, waardoor er veel wordt gesorteerd. Het hout dat afvalt, wordt geverfd en opgenomen in een ander deel van de productie." 

Carl Hansen Søn meubelmakers bij werkbank
De nieuwe meubelmakers van Carl Hansen & Søn zijn er klaar voor. © Carl Hansen & Søn

Tot slot benadrukt Knud Erik nogmaals de menselijkheid achter hun meubels, met een mooi verhaal uit de bedrijfsgeschiedenis: 

"Naar mijn mening is het menselijke aspect van een meubel belangrijk geworden. Dat je ziet dat er een mens aan gewerkt heeft. Ik moet denken aan een aandoenlijk verhaal over een van onze meubelmakers, Ejvind. Hij won destijds een zilveren medaille voor zijn meesterproef, een prachtige ladekast van een uitzonderlijk hoge kwaliteit. Hij had geen geld om het meubel te kopen en daarom kocht mijn moeder het. Maar ze sprak met Ejvind af dat hij de kast altijd kon terugkopen voor de prijs die zij ervoor had betaald plus een andere ladekast die ze in plaats daarvan kon gebruiken. De vervangende kast hoefde niet even bijzonder te zijn. 25 jaar later, mijn moeder was inmiddels verhuisd, stond Ejvind voor de deur. Mijn moeder liep naar de kast, opende een lade en pakte het papier waarop de prijs stond. Ejvind betaalde het naar huidige maatstaven zeer kleine bedrag. In zijn auto had hij de vervangende ladekast, en zo kwam de meesterproef weer terug bij zijn maker," vertelt Knud Erik Hansen. Hij hoopt dat er in de toekomst even bekwame meubelmakers zullen worden opgeleid als Ejvind.  ◆