twee vrouwen imkers bijen redden
© Birgitta Wolfgang Bjørnvad

Buurvrouwen die bijen redden

Het aantal bijen in Noord-Europa neemt af, dus de bestuiving ook, wat een probleem is voor de hele biodiversiteit. Maak kennis met Mette Rose en Maja Lotz, vriendinnen en overburen, die zich vorig jaar als imker ontpopten.

18 juni 2020

Maja Lotz en Mette Rose, die tegenover elkaar wonen in Hellerup ten noorden van Kopenhagen, hadden in mei een jaar lang samen een eigen bijenvolk. En wat een geweldig jaar was het... Ze hebben vier keer honing geoogst – meer dan 64 kilo – en ook andere buren met hun enthousiasme aangestoken. Ze hebben delen van hun oogst verkocht aan een sterrenrestaurant en als ze over hun bijenkasten praten, stralen ze. Ze weten niet meer zo goed hoe het eigenlijk begon, maar waarschijnlijk door een reeks krantenverhalen over de achteruitgang van de bijen, gevolgd door zelfstudie.

roze hortensia met bij
Hortensia's en geraniums voorzien de bijen tot ver in september van voedsel.© Birgitta Wolfgang Bjørnvad

‘Een paar jaar geleden vroeg ik me af waarom de drie pruimenbomen in de achtertuin geen fruit opleverden. Volgens een aantal deskundigen die ik ernaar vroeg, kwam het door een gebrek aan bestuiving. Dus alles wat we hadden gelezen over de achteruitgang van bijen ondervond ik in mijn eigen tuin,’ vertelt Maja Lotz. In die tijd verhuisde Mette Rose van New York terug naar Denemarken en had ze na de asfaltjungle wat natuur nodig, zoals ze zegt. Aanvankelijk overwoog ze kippen, maar de twee vriendinnen en overburen raakten gefascineerd door de wereld van bijen en begonnen te onderzoeken wat ze konden doen. Ze wisten een plekje te bemachtigen bij een beginnerscursus voor imkers, en dat was mazzel, want die lopen in Denemarken snel vol.

‘Je kunt gerust als imker beginnen, want je krijgt meteen een mentor, en wij waren weg van de Winnie de Poeh-mannen en vrouwen van de plaatselijke imkervereniging. We kwamen elke keer helemaal blij van een bijeenkomst terug,’ zeggen de twee vriendinnen. De volgende fase was het inslaan van benodigdheden: een startpakket en pakken. En dan kun je je bijenvolk in ontvangst nemen. Hierbij schieten Maja Lotz en Mette Rose in de lach.

‘We hadden al eerder een fietsvakantie in New York gepland, en we konden er niet achterkomen wanneer de bijen precies zouden komen, dus toen we eindelijk de datum hadden, trokken we bleek weg – want net op dat moment zouden we rondfietsen in New York.’

Het is maar goed dat ze liefhebbende mannen hebben, die op 5 mei ’s ochtends om een uur of zes naar een parkeerplaats werden gestuurd in het gezelschap van een buurman, een voormalige imker. Van een bijenhouder uit Jutland kregen ze een pakket bijen. Een half uur later had een volk van ongeveer 20.000 bijen een nieuw adres in Hellerup. En de mannen stuurden een video naar New York.

Thuisimkers met een bijenkast bijenkorf
Honingjacht. En de tuin mag lekker groeien, voor de bijen. © Birgitta Wolfgang Bjørnvad

‘We waren verrukt toen we de eerste bijen uit de kieren van de korven zagen vliegen, en we konden niet wachten tot we weer thuis waren. We hadden van tevoren besloten waar de kasten moesten komen, want als de bijen erin zijn getrokken, moet je er niets meer aan veranderen. Ze hebben zo’n fijn afgestemd gps-systeem dat ze hun korf niet meer kunnen vinden als je die verplaatst. En als dat om een of andere reden toch moet, dan het liefst met hooguit 10 centimeter per week – dan zullen de bijen langzaam wennen aan de nieuwe locatie.’

Het bijenvoedsel is ook een serieuze zaak. De vriendinnen hebben hun tuin zodanig ingericht en beplant dat de bijen het hele seizoen iets te verzamelen en te eten hebben. De tuinen zijn dus wat wilder geworden.

‘We kochten om te beginnen 2000 uien, zodat de bijen iets lekkers in het voorjaar hebben, en voor de nazomer hebben we bijvoorbeeld salie en beemdkroon geplant. Gedurende de zomer zijn er veel bloemen en voedsel,’ zegt Maja, en Mette voegt eraan toe: ‘Toen we hierheen verhuisden, stond er overal alleen maar gras, en gras is een groene woestijn voor bijen. Tenzij je het laat groeien tot het bloeit. Bijen zijn bijvoorbeeld dol op klaver. Maar ik vind dat tuinbezitters zich moeten afvragen waar al dat gras voor nodig is.’

De buurvrouwen lijken wel ruimtereizigers.
De buurvrouwen lijken wel ruimtereizigers.© Birgitta Wolfgang Bjørnvad

Als we vragen wat de vriendinnen het meest fascinerend vinden aan het werken met bijen, moeten ze even denken. ‘Misschien de geuren ... Een bijenvolk ruikt heerlijk naar was, naar leven zelfs, en imkers kunnen ruiken of het goed gaat met een bijenvolk. De dans van de werkbijen in de donkere kast is ook heel wonderbaarlijk, want de variaties in de vleugels vertellen de andere bijen waar er op dat moment goed stuifmeel te vinden is. En ja, ook het feit dat die ene koningin in een kast alles bestiert,’ zeggen de twee vrouwen, die elk aan hun kant van de straat een brug naar de natuur hebben geslagen.  ◆